Fundusze Europejskie Program RegionalnyBarwy RPŚląskie logoUE flaga

Fotowoltaika słownik

Amper [A] – jednostka natężenia prądu [I], oznacza gęstość ładunku elektrycznego przepływającego przez powierzchnię w jednostce czasu.
Amperogodzina [Ah] – ilość energii elektrycznej równa przepływowi prądu o wartości 1 A w czasie 1 godziny. Jest miarą pojemności m.in. akumulatorów elektrycznych, określa ich zdolność do zasilania obwodu elektrycznego prądem o danym natężeniu przez określony czas.
Ah = natężenie prądu [A] * czas [h]
AC – prąd przemienny – prąd elektryczny, którego natężenie jest przemienne w czasie. Wyróżniamy tu prąd okresowo zmienny (tętniący, przemienny) i nieokresowy.
Akumulator elektryczny – rodzaj odwracalnego ogniwa galwanicznego, służy do wielokrotnego magazynowania i oddawania energii elektrycznej w postaci chemicznej. Podstawowym parametrem akumulatora jest pojemność. Jest to zdolność ogniwa do przechowywania ładunku elektrycznego, wyrażana w amperogodzinach [Ah] i np. kulombach [C]. 1 Ah = 3600 C
Amperomierz – instrument pomiarowy do badania natężenia prądu elektrycznego. W zależności od zakresu działania prądu stosuje się różną skalę jednostek urządzenia – np. miliamperomierz.
Azymut – w fotowoltaice kierunek południowy. Kąt azymutu oznacza odchylenie powierzchni modułu PV od kierunku południowego.
Autonomiczny system PV – instalacja PV w pełni zaspokaja zapotrzebowanie gospodarstwa domowego na energię elektryczną. Energia wyprodukowana przez instalację jest magazynowana w akumulatorach skąd może być wykorzystana w każdym momencie doby. W systemie autonomicznym konieczna jest obecność regulatora ładowania, w celu zapobiegnięcia zniszczeniu akumulatora przez całkowite wyładowanie lub przeładowanie.
Bezpośrednie promieniowanie – część energii promieniowania słonecznego docierającego przez atmosferę do powierzchni ziemskiej bezpośrednio od Słońca.
Czysta energia – energia odnawialna – Energia powstała przez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Charakterystyka prądowo-napięciowa – wykres przedstawiający zależność pomiędzy natężeniem prądu a napięciem w panelu fotowoltaicznym, od punktu bez obciążenia do maksymalnego napięcia. Krzywa wykresu obrazuje wydajność baterii słonecznej.
Całkowite promieniowanie – jest to suma całkowitej ilości światła pochodzącego ze słońca dochodzącego do powierzchni ziemi – zestawienie wartości promieniowania bezpośredniego, rozproszonego i odbitego.
Cienkowarstwowe ogniwa – należą do ogniw drugiej generacji, wykonane są poprzez nanoszenie cienkich warstw krzemu amorficznego lub innych związków na podłoże (np. szklane lub elastyczne). Stanowią one pewną alternatywę dla ogniw I generacji. Dają możliwość umieszczania na rozmaitych obiektach, również na elastycznych. Obecnie sprawność tych ogniw jest niższa niż przy zwykłych ogniwach z krzemu krystalicznego. W okresie wprowadzania tej technologii charakteryzowały się znacznie niższymi kosztami wytworzenia. Jednocześnie w wyniku osiągnięcia efektu skali przez ogniwa z krzemu krystalicznego, dziś (2014) ta różnica została zminimalizowana i nie stanowi już tak poważnego argumentu przemawiającego za inwestycją w tą grupę technologii.
CIGS – materiał półprzewodnikowy zbudowany z miedzi, indu, galu i selenu (lub siarki). Jest to typ ogniw cienkowarstwowych charakteryzujących się wyższą sprawnością i trwałością niż ogniwa z krzemu amorficznego. Należą one do ogniw II generacji.
DC – (direct current) prąd stały charakteryzuje się stałym zwrotem oraz kierunkiem przepływu ładunków elektrycznych.
Efekt fotowoltaiczny (efekt fotoelektryczny wewnętrzny)– jest to proces zachodzący w ogniwach fotowoltaicznych, polega na uwalnianiu elektronów walencyjnych z wiązań atomowych w materiałach półprzewodnikowych. Oswobodzone elektrony pozostają wewnątrz materiału i poruszają się w nim swobodnie. Miejsce po uwolnionym elektronie może zająć elektron z wiązania sąsiedniego. „Dziura” po uwolnionym elektronie przenosi się do wiązania sąsiedniego. Ruch elektronów i miejsc po elektronach w materiale półprzewodnikowym powoduje przewodzenie prądu.
Efektywność – jest to stosunek energii (mocy) wyjściowej do energii (mocy) wejściowej panelu fotowoltaicznego. Wyrażana jest ona w procentach.
Farma fotowoltaiczna – instalacja fotowoltaiczna o dużej mocy.
Fotowoltaika – dziedzina nauki zajmująca się konwersją promieniowania słonecznego na energię elektryczną przy wykorzystani zjawiska fotowoltaicznego.
Fotoogniwo – element półprzewodnikowy, w którym następuje konwersja fotowoltaiczna. Ogniwo jest podstawową jednostką budowy modułu fotowoltaicznego.
Falownik/Inwerter – przekształtnik prądu stałego na prąd zmienny (DC -> AC). W instalacjach fotowoltaicznych przekształca prąd stały powstały w ogniwach fotowoltaicznych na prąd zmienny i dostosowuje go do sieci energetycznej.
Generacja energii elektrycznej – wytwarzanie energii elektrycznej
Helioelektrownia – elektrownia słoneczna
ISC – prąd zwarciowy – wartość natężenia prądu w ogniwie fotowoltaicznym, w chwili maksymalnego obciążenia.
[J] – dżul (ang. Joule) – jednostka pracy, energii oraz ciepła w układzie SI
Jałowe napięcie – napięcie prądu w module fotowoltaicznym bez obciążenia
Katoda – elektroda, przez którą z urządzenia wypływa prąd elektryczny. Katoda zawsze występuje w parze z elektrodą ujemną – anodą, przez którą prąd wpływa.
Kilowatogodzina [kWh] - analogicznie jak amperogodzina jest miarą energii w tysiącach amperogodzin. Kilowato- oraz Megawato- godzin używa się do określania ilości wyprodukowanej energii przez źródło np. system fotowoltaiczny.
Krzem – pierwiastek chemiczny (Si), główny materiał budulcowy ogniw fotowoltaicznych.
Krzem amorficzny (a:Si) – to niekrystaliczny alotrop pozyskiwany z krzemu, tzw. krzem w fazie amorficznej, czyli nieuporządkowanej. Jest szeroko rozpowszechniony w produkcji ogniw fotowoltaicznych, wyświetlaczy LCD, OLED.  Technologia nanoszenia cienkich warstw krzemu amorficznego umożliwia produkcję elastycznych ogniw cienkowarstwowych, co zwiększa zakres różnorodności zastosowań fotowoltaiki.
Krzem monokrystaliczny – materiał budulcowy podstawowego i jak dotąd najsprawniejszego typu ogniw fotowoltaicznych. Ogniwa takie zbudowane są z jednorodnego kryształu krzemu o uporządkowanej budowie wewnętrznej. Powstają poprzez cięcie bloku krzemu o odpowiedniej wielkości, na „plastry” grubości ok. 0,3 mm. Monokrystaliczny krzem powstaje poprzez roztopienie krzemu polikrystalicznego, a następnie w powolnym procesie krzepnięcia.
Konwersja fotowoltaiczna – bezpośrednia zmiana energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną zachodząca w ogniwie fotowoltaicznym.
Moc – skalarna wielkość fizyczna określająca pracę wykonaną w jednostce czasu przez układ fizyczny. Podawana przez producenta nominalna moc modułu fotowoltaicznego oznacza moc zmierzoną w warunkach testowych (STC). Zależy ona od natężenia promieniowania słonecznego, wyrażana jest w jednostce W/m2.
Moduł fotowoltaiczny – urządzenie, które bezpośrednio przemienia promieniowanie słoneczne na energię elektryczną.
Moc zainstalowana – określa wartość potencjalnej wielkości energii elektrycznej możliwej do uzyskania przez instalację fotowoltaiczną.
Napięcie elektryczne – różnica potencjałów elektrycznych między dwoma punktami obwodu elektrycznego lub pola elektrycznego. Wartości charakterystyczne napięcia sieciowego w Polsce określa Norma PN-IEC 60038 i wynoszą: 50Hz i 230V
Nasłonecznienie – to suma natężenia promieniowania słonecznego w danym czasie i na danej powierzchni np. suma natężenia promieniowania słonecznego w czasie godziny, dnia, roku na powierzchni 1m2 .
Natężenie promieniowania słonecznego – jest to chwilowa wartość gęstości mocy promieniowania słonecznego docierającej do m2 powierzchni, podawana zazwyczaj w [W/m2]
Natężenie prądu – liczba ładunków przepływających z prędkością v, przez powierzchnię s (przekrój przewodnika). W układzie SI jednostką natężenia prądu jest amper [A]
Off-Grid - instalacja fotowoltaiczna nie przyłączona do sieci energetycznej. Ze względu na brak możliwości sprzedaży nadwyżek energii do sieci często stosowana z akumulatorami.
On-Grid – instalacja fotowoltaiczna przyłączona do lokalnej sieci energetycznej.
Odbite promieniowanie – część promieniowania całkowitego, które dochodząc do powierzchni Ziemi jest odbijana ku górze.
Ogniwo fotowoltaiczne – element (krzemowa płytka półprzewodnikowa), który pod wpływem promieniowania świetlnego (naturalnego lub sztucznego) działa jak generator energii elektrycznej.
OZE – skrót od Odnawialne Źródła Energii
OPV – organiczne ogniwa fotowoltaiczne
Prąd elektryczny – uporządkowany ruch ładunków elektrycznych.
Pochłonięte promieniowanie – jest to różnica pomiędzy promieniowaniem całkowitym, a odbitym. Pochłanianie powoduje zmianę jakościową energii słonecznej, dzięki niemu jej część przekształca się w energię cieplną
PV (ang.Photovoltaic) – fotowoltika
PVT (ang. Photovoltaic thermal) – kolektory hybrydowe – połączenie modułów fotowoltaicznych z kolektorami słonecznymi
p-n złącze – jest to złącze dwóch półprzewodników o różnych typach przewodnictwa: p (positive) i n (negative). W obszarze n nośnikami są elektrony. Atomy domieszek pozostają unieruchomione w siatce krystalicznej. W obszarze p nośnikami są dziury o ładunku elektrycznym dodatnim.
Przetwornik/przetwornica – zob. falownik/inwerter
Regulator ładowania – to urządzenie stosowane między baterią słoneczną a akumulatorem. Regulatory są używane aby utrzymywać akumulator w pełni naładowany i nie dopuszczać do jego przeładowania a takze nadmiernego rozładowania przez odbiorniki.
Usłonecznienie – jest definiowane jako liczba godzin słonecznych, jest to czas podany w godzinach, podczas którego na powierzchnię Ziemi padają bezpośrednio promienie słoneczne; jest to parametr opisujący głównie warunki pogodowe a nie zasoby energii słonecznej.
Wat (ang. watt) [W] – jest to główna jednostka czynnej mocy elektrycznej w układzie SI. Oznacza moc, dla której praca wykonana w czasie jednej sekundy równa jest jednemu dżulowi.