Fundusze Europejskie Program RegionalnyBarwy RPŚląskie logoUE flaga

Zasada rozliczania produkcji i zużycia energii z mikroinstalacji OZE w Polsce - system Opustów

Obowiązujący w Polsce od 01.07.2016 system rozliczania produkcji i zużycia energii elektrycznej nosi oficjalną nazwę "Opustu".

Polega on na tym, że:

  • chwilowe nadwyżki wprowadzone do sieci nie są sprzedawane lecz niejako "przechowywane" przez operatora
  • nadwyżki te odbieramy np. w godzinach wieczornych i w zimie ze współczynnikiem 0,8 (dla systemów o mocy do 10 kW) oraz 0,7 dla systemów 10 - 50 kWp
  • Prosument ma 365 dni na wykorzystanie nadwyżki wprowadzonej dnia X
    • Prosumentem może być zarówno firma jak i osoba fizyczna
    • aby być prosumentem niezbędna jest umowa kompleksowa (w toku są działania legislacyjne aby zapewnić ją "z automatu" również dla tych, którzy zmieniali sprzedawcę energii)
    • instalacje prosumenckie to tylko te do 50 kWp
  • okres funkcjonowania tego systemu rozliczenia to 15 lat od formalnego przyłączenia instalacji do sieci (gwarancja ustawowa wpisywana w umowę z Zakładem Energetycznym)
    • ale nie dłużej niż do 30.06.2039 (stan prawny na dzień 23.06.2020)

Tym samym koszt "przechowania" nadwyżki wynosi min. 20% ilości [kWh] energii wprowadzonej do sieci. Współczynnik ten nie ma zastosowania do energii zużytej w chwili produkcji (ta energia nie jest wyprowadzana do sieci).

Jak widać na wykresie produkcja i zużycie miesięczne nie są ze sobą skorelowane. Zużycie energii w domu jest rozłożone podobnie w kolejnych miesiącach, z delikatnym wzrostem w miesiącach zimowych. Natomiast produkcja energii z instalacji PV silnie zależy od warunków nasłonecznienia i jest największa w miesiącach letnich (czytaj więcej: Produkcja energii z fotowoltaiki).

Dodatkowo np. w gospodarstwie domowych widzimy "rozjazd czasowy" produkcji i zużycia energii:

W związku z powyższym brakiem czasowej korelacji produkcji i zużycia energii elektrycznej w gospodarstwie domowym potrzebny jest system magazynowania energii.

System ten w polskim prawodastwie nazwany został systemem "Opustów", czyli bilansowania produkcji i zużycia energii z zastosowaniem współczynników rozliczeniowych. Dzięki takiemu systemowi, właściciel instalacji nie musi sprzedawać energii po relatywnie niskich cenach jak dotychczas, lecz może odebrać swoją energię w dogodnym dla siebie momencie. Za każdą 1 kWh energii elektrycznej wprowadzoną do sieci odebrać można 0,8 kWh (dla instalacji do 10 kW) oraz odpowiednio 0,7 kWh (dla instalacji od 10 do 50 kWp). Różnica w ilości energii wprowadzonej i odebranej to nasz koszt „przechowania” energii przez energetykę. Inne nazwy tego systemu to net-metering bądź instalacje prosumenckie. W Polsce systemem opustów objęte są zarówno gospodarstwa domowe jak i firmy z zastrzeżeniem, że w obu przypadkach moc instalacji nie może przekraczać 50 kWp.

Oznacza to, że najbardziej opłacalna instalacja to taka, która jest jak najbardziej skorelowana czasowo ze zużyciem własnym, zaś dobór mocy pod kątem prawie zerowego rachunku za energię oznacza przewymiarowanie ok. 125% w stosunku do zapotrzebowania liczonego 1:1.